Những nguyên tắc khi phản ánh dư luận xã hội của báo chí

Sự phản ánh dư luận của báo chí luôn hiện hữu hai mặt, sự tích cực và tiêu cực. Tư tưởng sai lệch trong vai trò phản ánh dư luận xã hội rất nguy hiểm, nó có thể phá hủy hệ thống tư duy và quan điểm chính luận của xã hội, dẫn dắt xã hội đi đến những quyết định sai lầm, ngớ ngẩn, làm biến loạn chuẩn mực giá trị, làm xói mòn ý thức cộng đồng, làm méo mó hình ảnh xã hội. Vậy để sự phán ánh xã hội được cập nhật đúng đắn,  khi phản ánh xã hội cần có những nguyên tắc sau:

  • Báo chí phải bình tĩnh và có phương án tiếp cận theo chiều sâu và chiều rộng của vấn đề. Chính sự bình tĩnh sẽ giúp cơ quan ngôn luận tiến hành các bước thực hiện nghiệp vụ tìm kiếm, khai thác thông tin một cách đầy đủ, chắc chắn, không vội vàng, hấp tấp để dẫn đường cho những ngôn ngữ loạn lạc. Sự phản ánh phải được phân tích trên diện rộng, không bó hẹp ở một phạm vi hay đối tượng nào mà phải dựa vào rất nhiều ý kiến trái chiều từ nhiều nơi và nhiều đối tượng. Thông tin phải được nhìn nhận sâu sắc, không đơn giản hóa vấn đề để có thể thấy được sâu vào bản chất bên trong của vấn đề.
  • Báo chí phải khai thác thông tin khách quan và đầy đủ. Trong mọi trường hợp, các thông tin đăng tải trên báo chí phải được khai thác từ nhiều nguồn tin tin cậy, khách quan và đầy đủ từ nhiều đủ. Thông tin từ các phía liên quan phải được khai thác một cách sắc sảo và tinh tế gợi mở để đào sâu ý kiến của càng nhiều công chúng thì sự phản ánh dư luận càng mang tính chính xác cao. Sự khập khiễng và thiếu hụt thông tin sẽ không đủ cơ sở để các cây bút phản ánh rõ nét sự kiện, vấn đề một cách dân chủ.
  • Báo chí phải mang tính khoa học và chính xác. Giá trị cung cấp thông tin và định hướng thông tin đúng đắn cho nhân dân và chính quyền cũng cần được chính xác hóa thông tin. Các thông tin khi phản ánh dư luận phải có cơ sở, căn cứ, phải có bằng chứng thông qua những tư liệu, số liệu tìm hiểu, tiếp cận và thu thập được. Mức độ chính xác phải cao và hướng tiếp cận thông tin phải logic, có khoa học, không viết theo lối mòn tư duy hay sự chủ quan của mình, không truyền tải thông tin khi chưa chắc chắn một nguồn dữ liệu nào bởi điều đó sẽ làm sai lệch ngòi bút khi phản ánh dư luận.
  • Báo chí cần giữ vững vai trò và chức năng nghề nghiệp khi tiến hành phản ánh dư luận. Bởi vì, chỉ cần nhà báo có ý chí lung lay, không nắm vững vai trò và chức năng công việc sẽ dễ dẫn đến sự biến đổi thông tin từ tích cực xuống tiêu cực, từ khách quan đến chủ quan, từ sâu sắc đến hời hợt.
  • Báo chí phải thể hiện trách nhiệm và hướng tới mục tiêu cuối cùng là định hướng dư luận xã hội. Trách nhiệm chính là tính minh bạch, công khai, là sự tìm kiếm thông tin một cách chính xác, kịp thời, là sự phản ánh thông tin khách quan, khai thác thông tin đa chiều, nhìn nhận sự việc dựa trên những căn cứ, cơ sở. Báo chí cần phản ánh dư luận và đi đến một mục tiêu cuối cùng, không lan man.
  • Báo chí không được quên tính nhân đạo, giá trị nhân văn trong mỗi bài viết. Chính sự nhân đạo sẽ tôi luyện nhân cách cho nhà báo, sẽ giữ vững tinh thần làm việc cho tập thể và để nhìn nhận vấn đề không bó hẹp nhận thức, không xem nhẹ giá trị quyền con người theo khuynh hướng cực đoan.

Như vậy, khi phản ánh dư luận xã hội, những nguyên tắc của báo chí và những đề xuất trên đây sẽ góp phần bảo vệ và nâng cao hình ảnh ngòi bút nhà báo trong xu thế hội nhập và phát triển của xã hội.

Lê Thị Hải Vân
Khoa Thương mại điện tử và Truyền thông

Chia sẻ